Szczepienia profilaktyczne

Szczepienia profilaktyczne

Podstawą zapobiegania grypie są profilaktyczne szczepienia ochronne. Kluczem działania jest stymulacja układu odpornościowego organizmu do wytwarzania przeciwciał przeciw antygenom wirusowym. Własne przeciwciała organizmu (nie sama szczepionka!) mają zdolność neutralizacji cząstek dzikiego wirusa w warstwie śluzu pokrywającego nabłonek dróg oddechowych, po tym jak wirus dostanie się od układu oddechowego człowieka. Choroba jest zablokowana zanim jeszcze się rozpoczęła, a kompleksy antygen-przeciwciało są szybko usuwane ze śluzem. Szczepionka zmienia stan odporności organizmu ze stanu sprzed kontaktu z wirusem (ang. „naive”) do stanu odporności i pozostawia organizm odpornym, tak jakby przechorował. Aby osiągnąć ten cel, szczepionka musi zawierać cząstki wirusa (fragmenty) w postaci inaktywowanej (tzn. martwej). W produkcji szczepionki, sztucznie wytwarzane są duże ilości wirusa na zarodkach kurzych, jako źródle komórek. Wirus jest następnie zagęszczany, oczyszczany, a wirusowe RNA jest inaktywowane. Ta „szczepionka z całego wirusa” jest następnie dalej przetwarzana. Podstawowa zasada szczepienia: pacjentowi podaje się wirusową hemaglutyninę i neuraminidazę; następnie układ odpornościowy wytwarza przeciwciała: anty-hemaglutyninę i anty-neuraminidazę, które zapewniają ochronę, jeżeli żywy wirus będzie próbował zaatakować. Organizm jest odporny, jeżeli posiada wystarczającą ilość przeciwciał zabezpieczających przed przyłączeniem wirusa do podatnej komórki.

Historia szczepionki przeciw grypie

1933
Odkrycie ludzkiego wirusa grypy typu A

1935-1937
Pierwsze eksperymenty z surowym materiałem zawierającym wirusa

1940
Odkrycie ludzkiego wirusa grypy typu B

1943-1945
Pierwsze intensywne badania kliniczne nad szczepionką z całego wirusa w armii amerykańskiej

1945
Pierwsza rejestracja szczepionki przeciw grypie (USA)

1964
Pierwsza eksperymentalna szczepionka z rozszczepionym wirionem („split”)

1966
Znaczny postęp w oczyszczaniu szczepionki (wirowanie strefowe)

1976
Pierwsza eksperymentalna szczepionka podjednostkowa („subunit”) (zarejestrowana w 1980 r.)

1995
Pierwsza eksperymentalna szczepionka liposomowa (zarejestrowana w 1998 r.)

W roku 1966, dostępna stała się nowa metoda oczyszczania (wirowanie strefowe), która pozwoliła usunąć większość zanieczyszczeń pirogennych (np. białko jaja, szczątki komórek). Rycina poniżej przedstawia fotografię z mikroskopu elektronowego szczepionki przeciw grypie (A) przed i (B) po zastosowaniu wirowania strefowego. Na fotografii (A), szczepionka wydaje się zawierać głównie zanieczyszczenia (częste wywoływane przez szczepionkę działania niepożądane) i czasem cząstkę wirusa, na fotografii (B) szczepionka składa się z dużej ilości cząstek wirusa praktycznie bez zanieczyszczeń (znacznie mniej działań niepożądanych wywoływanych przez szczepionkę).

fotografia A	fotografia B

Zaszczep się - tylko szczepienia profilaktyczne chronią przed grypą.

Przeczytaj jeszcze:

Szczepionki przeciwko grypie

Więcej

Szczepienia profilaktyczne

Rodzaje szczepionek

Wskazania do szczepienia

Grupa wysokiego ryzyka

Kalendarz szczepień

Szczepienia dzieci